واحد اندازه گیری طلا چیست؟ آشنایی با واحدهای رایج در بازار طلا

مقادیر سیر، چارک، من و خروار ممکن است در منابع تاریخی و مناطق مختلف متفاوت باشند. اعداد این جدول بر اساس تعریف رایج من تبریز نوشته شده‌اند. این واحدها برای معامله دقیق طلای امروزی مناسب نیستند و وزن باید با ترازوی کالیبره و بر حسب گرم ثبت شود.

واحدهای اصلی طلا در بازار ایران

در بازار ایران، واحد اندازه گیری طلا بیشتر شامل گرم، سوت و مثقال است. در کنار این واحدها، مظنه و عیار نیز نقش مهمی در قیمت‌گذاری دارند؛ با این تفاوت که مظنه یک قیمت مرجع و عیار معیار خلوص است و هیچ‌کدام واحد وزن محسوب نمی‌شوند.

زمانی که یک قطعه طلای زینتی، شمش یا طلای آب‌شده خریداری می‌شود، وزن معمولاً بر حسب گرم و سوت روی فاکتور نوشته می‌شود. در معاملات عمده و اعلام قیمت بازار، ممکن است از مثقال و مظنه استفاده شود. برای محاسبه قیمت نیز باید وزن، عیار و قیمت مرجع به‌صورت هم‌زمان بررسی شوند.

گرم طلا چیست؟

گرم مهم‌ترین واحد اندازه گیری طلا در معاملات روزمره ایران است. وزن انگشتر، دستبند، گردنبند، پلاک، شمش و طلای آب‌شده معمولاً بر حسب گرم ثبت می‌شود. ترازوی طلافروشی وزن را غالباً تا سه رقم بعد از ممیز نمایش می‌دهد.

برای مثال، عدد ۳٫۲۵۰ روی ترازو به معنای سه گرم و ۲۵۰ سوت است. عدد ۰٫۵۰۰ نیز نیم گرم یا ۵۰۰ سوت را نشان می‌دهد. هنگام خواندن وزن طلا نباید ارقام بعد از ممیز نادیده گرفته شوند؛ زیرا هر سوت دارای ارزش مالی است.

قیمت اعلام‌شده برای یک گرم طلای ۱۸ عیار، قیمت یک گرم آلیاژ طلا با خلوص ۷۵۰ از ۱۰۰۰ است. این عدد لزوماً مبلغ نهایی خرید زیورآلات نیست. در خرید مصنوعات ممکن است اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات قانونی نیز به قیمت طلای خام اضافه شوند.

گرم علاوه بر اینکه اصلی‌ترین واحد اندازه گیری طلا در فاکتور است، بهترین مبنا برای مقایسه محصولات سرمایه‌گذاری نیز محسوب می‌شود. برای مقایسه دو شمش، باید قیمت نهایی هر گرم طلای خالص در هر محصول محاسبه شود.

سوت طلا چیست؟

سوت واحدی برای بیان وزن‌های کوچک طلاست. هر سوت معادل یک‌هزارم گرم یا یک میلی‌گرم است.

۱ سوت = ۰٫۰۰۱ گرم

۱ گرم = ۱٬۰۰۰ سوت

برای تبدیل سوت به گرم، تعداد سوت بر ۱٬۰۰۰ تقسیم می‌شود.

وزن به گرم = وزن به سوت ÷ ۱٬۰۰۰

برای مثال:

۱۰۰ سوت = ۰٫۱۰۰ گرم

۲۵۰ سوت = ۰٫۲۵۰ گرم

۵۰۰ سوت = ۰٫۵۰۰ گرم

۷۵۰ سوت = ۰٫۷۵۰ گرم

برای تبدیل گرم به سوت نیز عدد گرم در ۱٬۰۰۰ ضرب می‌شود.

وزن به سوت = وزن به گرم × ۱٬۰۰۰

سوت طلا به‌عنوان واحد اندازه گیری طلا در فروش شمش‌های کوچک، پلاک‌های سبک و مصنوعات ظریف اهمیت دارد. برای مثال، یک شمش ۱۰۰ سوتی فقط ۰٫۱ گرم وزن دارد. بنابراین عبارت «شمش ۱۰۰ سوتی» نباید با شمش ۱۰۰ گرمی اشتباه گرفته شود.

در ترازوی طلافروشی معمولاً سوت به شکل رقم سوم اعشار نمایش داده می‌شود. برای مثال، وزن ۲٫۱۳۷ گرم به معنای دو گرم و ۱۳۷ سوت است.

مثقال طلا چیست؟

مثقال یکی از واحدهای سنتی و مهم بازار طلای ایران است. مثقال مورد استفاده در بازار طلا، مثقال صیرفی نام دارد.

۱ مثقال صیرفی = ۴٫۶۰۸۳ گرم

قیمتی که در بازار با عنوان مظنه یا قیمت مثقال اعلام می‌شود، معمولاً قیمت یک مثقال صیرفی طلای عیار ۷۰۵ است. در نتیجه، برای استفاده از این واحد اندازه گیری طلا باید علاوه بر وزن مثقال، عیار مبنای مظنه نیز در نظر گرفته شود.

گاهی در منابع عمومی عدد ۴٫۶۰۸ گرم نوشته می‌شود. این عدد برای توضیح عمومی قابل استفاده است، اما در محاسبات مالی دقیق بهتر است مقدار ۴٫۶۰۸۳ گرم در نظر گرفته شود.

مثقال صیرفی نباید با مثقال شرعی اشتباه گرفته شود. مثقال شرعی حدود ۳٫۴۵۶ گرم وزن دارد و مبنای اعلام مظنه در بازار طلا نیست.

تبدیل مثقال به گرم

برای تبدیل مثقال صیرفی به گرم از رابطه زیر استفاده می‌شود:

وزن به گرم = تعداد مثقال × ۴٫۶۰۸۳

برای مثال، دو مثقال طلا چنین محاسبه می‌شود:

۲ × ۴٫۶۰۸۳ = ۹٫۲۱۶۶ گرم

تبدیل گرم به مثقال نیز با تقسیم وزن بر ۴٫۶۰۸۳ انجام می‌شود:

وزن به مثقال = وزن به گرم ÷ ۴٫۶۰۸۳

برای مثال، اگر قطعه‌ای ۱۰ گرم وزن داشته باشد:

۱۰ ÷ ۴٫۶۰۸۳ = حدود ۲٫۱۷ مثقال

این فرمول فقط برای تبدیل واحد اندازه گیری طلا به کار می‌رود و ارزش مالی یا میزان طلای خالص را مشخص نمی‌کند. برای محاسبه قیمت، عیار طلا نیز باید در فرمول قرار گیرد.

تفاوت مثقال صیرفی و مثقال شرعی

مثقال صیرفی و مثقال شرعی دو تعریف متفاوت دارند:

مثقال صیرفی = ۴٫۶۰۸۳ گرم

مثقال شرعی = حدود ۳٫۴۵۶ گرم

مظنه بازار طلا بر اساس مثقال صیرفی محاسبه می‌شود. استفاده از مثقال شرعی در فرمول مظنه باعث ایجاد خطای قابل‌توجه خواهد شد. بنابراین هنگام مشاهده واژه مثقال در یک فاکتور یا محاسبه، باید مشخص شود منظور کدام نوع مثقال است.

در بحث واحد اندازه گیری طلا، مثقال صیرفی اهمیت اقتصادی و بازاری دارد؛ در حالی که مثقال شرعی بیشتر در موضوعات فقهی و محاسبات شرعی استفاده می‌شود.

نخود طلا چیست؟

نخود یکی از واحدهای سنتی وزن است. در تقسیم‌بندی سنتی، هر مثقال برابر با ۲۴ نخود در نظر گرفته می‌شود.

۱ مثقال = ۲۴ نخود

با توجه به اینکه مثقال صیرفی ۴٫۶۰۸۳ گرم است، وزن یک نخود تقریباً چنین محاسبه می‌شود:

وزن یک نخود = ۴٫۶۰۸۳ ÷ ۲۴

وزن یک نخود = حدود ۰٫۱۹۲ گرم

نخود در گذشته واحد اندازه گیری طلا و سایر کالاهای ارزشمند بود، اما امروزه کاربرد آن در فاکتورهای رسمی طلا بسیار محدود شده است. گرم و سوت جای نخود را در اندازه‌گیری‌های دقیق گرفته‌اند.

اونس؛ واحد طلا در بازار جهانی

اونس تروا اصلی‌ترین واحد اندازه گیری طلا در بازار جهانی است. قیمت جهانی طلا که در نمودارها و بازارهای بین‌المللی مشاهده می‌شود، قیمت یک اونس تروا طلا بر حسب دلار آمریکاست.

۱ اونس تروا = ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم

برای محاسبات عمومی می‌توان این عدد را ۳۱٫۱۰۳۵ گرم در نظر گرفت؛ اما در محاسبات دقیق بهتر است مقدار کامل استفاده شود.

اونس تروا با اونس معمولی تفاوت دارد. اونس معمولی حدود ۲۸٫۳۵ گرم است و برای وزن‌کشی برخی کالاهای عمومی استفاده می‌شود. در بازار فلزات گران‌بها، اونس مورد نظر همیشه اونس تروا با وزن حدود ۳۱٫۱۰۳۵ گرم است.

تبدیل اونس طلا به گرم

برای تبدیل اونس تروا به گرم، تعداد اونس در ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ ضرب می‌شود.

وزن به گرم = تعداد اونس × ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸

برای مثال:

۲ اونس × ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ = ۶۲٫۲۰۶۹۵۳۶ گرم

برای تبدیل گرم به اونس نیز وزن به گرم بر عدد ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ تقسیم می‌شود.

وزن به اونس = وزن به گرم ÷ ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸

اونس به‌عنوان واحد اندازه گیری طلا بیشتر برای قیمت‌گذاری جهانی، معاملات بین‌المللی، صندوق‌های طلا، قراردادهای آتی و گزارش‌های اقتصادی استفاده می‌شود. در خرید روزمره طلا در ایران، وزن محصول معمولاً با اونس ثبت نمی‌شود.

تفاوت اونس تروا و اونس معمولی

اونس تروا = حدود ۳۱٫۱۰۳۵ گرم

اونس معمولی = حدود ۲۸٫۳۴۹۵ گرم

اختلاف این دو واحد بیش از ۲٫۷ گرم است. بنابراین استفاده از اونس معمولی در محاسبه قیمت جهانی طلا نتیجه نادرستی ایجاد می‌کند. هرجا اصطلاح «اونس جهانی طلا» یا «انس طلا» دیده می‌شود، منظور اونس ترواست.

املای درست این واژه در فارسی «اونس» است، هرچند در بسیاری از تابلوها و وب‌سایت‌ها شکل «انس» نیز نوشته می‌شود.

تفاوت گرم، مثقال و اونس طلا

گرم، مثقال و اونس سه واحد اندازه گیری طلا هستند، اما هرکدام در بخش متفاوتی از بازار استفاده می‌شوند.

گرم برای وزن‌کشی و فروش طلا در بازار ایران کاربرد دارد. مثقال صیرفی مبنای محاسبه مظنه است و اونس تروا برای قیمت‌گذاری جهانی استفاده می‌شود.

۱ مثقال صیرفی = ۴٫۶۰۸۳ گرم

۱ اونس تروا = ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم

تعداد مثقال صیرفی در یک اونس تروا از رابطه زیر به دست می‌آید:

تعداد مثقال در یک اونس = ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ ÷ ۴٫۶۰۸۳

تعداد مثقال در یک اونس = حدود ۶٫۷۵ مثقال

با این حال، نمی‌توان قیمت اونس را فقط با تبدیل وزن به مظنه تبدیل کرد؛ زیرا قیمت اونس برای طلای تقریباً خالص اعلام می‌شود، اما مظنه بازار ایران مربوط به طلای عیار ۷۰۵ است. نرخ دلار نیز باید در محاسبه قرار گیرد.

قیراط چیست؟

قیراط دو کاربرد متفاوت دارد. در کاربرد نخست، قیراط یک واحد وزن برای الماس و سنگ‌های قیمتی است. در کاربرد دوم، اصطلاح Karat یا عیار برای بیان خلوص طلا استفاده می‌شود.

قیراط به‌عنوان واحد وزن

قیراط متریک برای تعیین وزن سنگ‌های قیمتی استفاده می‌شود:

۱ قیراط = ۰٫۲ گرم

۱ قیراط = ۲۰۰ میلی‌گرم

۱ قیراط = ۲۰۰ سوت

قیراط معمولاً واحد اندازه گیری طلا در خریدوفروش طلای خام نیست. این واحد برای وزن الماس، یاقوت و دیگر سنگ‌های قیمتی نصب‌شده روی جواهرات کاربرد دارد.

اگر یک انگشتر دارای سنگ یک قیراطی باشد، معنای آن این است که وزن سنگ ۰٫۲ گرم است؛ نه اینکه طلای انگشتر یک قیراط وزن داشته باشد.

تفاوت قیراط و عیار طلا

عیار نشان‌دهنده میزان خلوص طلاست و واحد وزن نیست. طلای ۲۴ عیار تقریباً خالص است. طلای ۱۸ عیار دارای ۱۸ سهم طلا از مجموع ۲۴ سهم آلیاژ است.

خلوص طلای ۱۸ عیار = ۱۸ ÷ ۲۴ × ۱٬۰۰۰

خلوص طلای ۱۸ عیار = ۷۵۰

بنابراین طلای ۱۸ عیار دارای خلوص ۷۵۰ از ۱٬۰۰۰ یا ۷۵ درصد است. قیراط وزنی و عیار طلا نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.

سیر، چارک، من و خروار

سیر، چارک، من و خروار از واحدهای سنتی وزن در ایران هستند. مقدار این واحدها در مناطق و دوره‌های تاریخی متفاوت بوده است. به همین دلیل، برای خرید دقیق طلا نباید از آن‌ها استفاده شود.

سیر

سیر در تعریف رایج حدود ۷۵ گرم است:

۱ سیر = حدود ۷۵ گرم

در برخی منابع، یک سیر معادل ۱۶ مثقال معرفی می‌شود. اگر مثقال صیرفی مبنا باشد:

۱۶ × ۴٫۶۰۸۳ = ۷۳٫۷۳۲۸ گرم

اختلاف میان ۷۵ گرم و ۷۳٫۷۳۲۸ گرم نشان می‌دهد واحدهای سنتی همیشه برای محاسبه دقیق مناسب نیستند. بنابراین سیر امروزه واحد اندازه گیری طلا در فاکتورهای رسمی نیست.

چارک

چارک به معنای یک‌چهارم من است. اگر من تبریز معادل سه کیلوگرم در نظر گرفته شود:

۱ چارک = ۳٬۰۰۰ ÷ ۴

۱ چارک = ۷۵۰ گرم

چارک در معاملات امروزی طلا کاربرد رایجی ندارد.

من

من یکی از واحدهای قدیمی وزن در ایران است. من در شهرها و مناطق مختلف مقدار یکسانی نداشته است. در تعریف من تبریز:

۱ من تبریز = ۳ کیلوگرم

۱ من تبریز = ۳٬۰۰۰ گرم

اگر واژه من در یک متن تاریخی دیده شود، بدون تعیین نوع آن نمی‌توان وزن دقیق را مشخص کرد.

خروار

خروار یکی از واحدهای بسیار بزرگ سنتی است و معمولاً معادل ۱۰۰ من در نظر گرفته می‌شود.

۱ خروار = ۱۰۰ من

اگر من تبریز مبنا باشد:

۱ خروار = ۱۰۰ × ۳ کیلوگرم

۱ خروار = ۳۰۰ کیلوگرم

کیلوگرم و تن

کیلوگرم برای شمش‌های بزرگ، معاملات عمده و محاسبه ذخایر استفاده می‌شود.

۱ کیلوگرم = ۱٬۰۰۰ گرم

تن نیز در گزارش تولید معادن، ذخایر بانک‌های مرکزی و تقاضای جهانی طلا کاربرد دارد.

۱ تن = ۱٬۰۰۰ کیلوگرم

۱ تن = ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ گرم

کیلوگرم و تن واحد اندازه گیری طلا هستند، اما در خرید روزمره مصنوعات و شمش‌های کوچک کمتر دیده می‌شوند.

عیار طلا چیست و چه ارتباطی با وزن دارد؟

عیار طلا، خلوص طلا را نشان می‌دهد و با واحد اندازه گیری طلا تفاوت دارد. یک گرم طلای ۱۸ عیار و یک گرم طلای ۲۴ عیار از نظر وزن برابرند، اما مقدار طلای خالص موجود در آن‌ها متفاوت است.

طلای ۱۸ عیار دارای خلوص ۷۵۰ از ۱٬۰۰۰ است. بنابراین مقدار طلای خالص موجود در یک گرم طلای ۱۸ عیار چنین محاسبه می‌شود:

طلای خالص = ۱ گرم × ۷۵۰ ÷ ۱٬۰۰۰

طلای خالص = ۰٫۷۵ گرم

برای محاسبه مقدار طلای خالص موجود در هر قطعه می‌توان از رابطه زیر استفاده کرد:

وزن طلای خالص = وزن کل × عیار ÷ ۱٬۰۰۰

برای مثال، مقدار طلای خالص در ۱۰ گرم طلای عیار ۷۵۰ برابر است با:

۱۰ × ۷۵۰ ÷ ۱٬۰۰۰ = ۷٫۵ گرم طلای خالص

در طلای آب‌شده، عیار ممکن است دقیقاً ۷۵۰ نباشد. اعدادی مانند ۷۳۵، ۷۴۰، ۷۴۸ یا ۷۵۰ باید بر اساس نتیجه ری‌گیری بررسی شوند.

مظنه طلا چیست؟

مظنه یک واحد اندازه گیری طلا نیست، بلکه قیمت یک مثقال صیرفی طلای عیار ۷۰۵ است.

مبنای وزنی مظنه = ۴٫۶۰۸۳ گرم

مبنای عیار مظنه = ۷۰۵

مظنه = قیمت ۴٫۶۰۸۳ گرم طلای عیار ۷۰۵

در بازار گاهی از عبارت «قیمت مثقال طلا» به جای مظنه استفاده می‌شود. برای تبدیل مظنه به قیمت گرم طلای ۱۸ عیار، باید هم اختلاف وزن و هم تفاوت عیار محاسبه شود.

فرمول تبدیل مظنه به گرم طلای ۱۸ عیار

فرمول دقیق تبدیل مظنه به قیمت یک گرم طلای عیار ۷۵۰ به این صورت است:

قیمت یک گرم طلای ۱۸ عیار =مظنه × ۷۵۰ ÷ ۴٫۶۰۸۳ ÷ ۷۰۵

شکل ساده‌شده فرمول:

قیمت یک گرم طلای ۱۸ عیار = مظنه ÷ ۴٫۳۳۱۸

برای مثال، اگر مظنه فرضی برابر با ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان باشد:

قیمت یک گرم طلای ۱۸ عیار = ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۴٫۳۳۱۸

قیمت یک گرم طلای ۱۸ عیار = حدود ۶٬۹۲۵٬۰۰۰ تومان

این مبلغ فقط ارزش تقریبی طلای خام است. در خرید مصنوعات، اجرت، سود و مالیات به قیمت نهایی اضافه می‌شود.

فرمول تبدیل قیمت گرم طلای ۱۸ عیار به مظنه

برای محاسبه مظنه از قیمت یک گرم طلای ۱۸ عیار، از رابطه معکوس استفاده می‌شود:

مظنه = قیمت یک گرم طلای ۱۸ عیار × ۴٫۳۳۱۸

برای مثال، اگر قیمت یک گرم طلای ۱۸ عیار ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان باشد:

مظنه = ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۴٫۳۳۱۸

مظنه = حدود ۳۰٬۳۲۲٬۶۰۰ تومان

این محاسبه نشان می‌دهد شناخت واحد اندازه گیری طلا و ضریب تبدیل آن چگونه امکان بررسی قیمت‌های اعلام‌شده بازار را فراهم می‌کند.

فرمول محاسبه قیمت طلا با عیار دلخواه

اگر مظنه مشخص باشد، قیمت یک گرم طلا با عیار دلخواه از فرمول زیر محاسبه می‌شود:

قیمت یک گرم با عیار دلخواه =مظنه × عیار موردنظر ÷ ۴٫۶۰۸۳ ÷ ۷۰۵

برای طلای عیار ۷۴۰:

قیمت یک گرم طلای عیار ۷۴۰ = مظنه × ۷۴۰ ÷ ۴٫۶۰۸۳ ÷ ۷۰۵

برای طلای عیار ۷۵۰:

قیمت یک گرم طلای عیار ۷۵۰ = مظنه × ۷۵۰ ÷ ۴٫۶۰۸۳ ÷ ۷۰۵

این فرمول در قیمت‌گذاری طلای آب‌شده با عیارهای مختلف کاربرد دارد.

فرمول محاسبه مظنه از اونس جهانی

برای محاسبه مظنه نظری از قیمت اونس و نرخ دلار، می‌توان از رابطه زیر استفاده کرد:

مظنه نظری = قیمت اونس جهانی × نرخ دلار ÷ ۹٫۵۷۴۲

اگر اونس بر حسب دلار و نرخ دلار بر حسب تومان وارد شود، مظنه به تومان به دست می‌آید.

برای مثال، اگر اونس جهانی ۳٬۰۰۰ دلار و نرخ دلار ۱۰۰٬۰۰۰ تومان باشد:

مظنه نظری = ۳٬۰۰۰ × ۱۰۰٬۰۰۰ ÷ ۹٫۵۷۴۲

مظنه نظری = حدود ۳۱٬۳۳۴٬۰۰۰ تومان

این عدد یک قیمت نظری است. مظنه واقعی بازار ممکن است تحت تأثیر نرخ ارز مورد استفاده معامله‌گران، عرضه و تقاضا، اختلاف زمانی بازارها و شرایط داخلی کمی متفاوت باشد.

فرمول محاسبه قیمت گرم طلا از اونس

ابتدا قیمت یک گرم طلای خالص از اونس جهانی محاسبه می‌شود:

قیمت یک گرم طلای خالص = قیمت اونس × نرخ دلار ÷ ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸

برای تبدیل قیمت طلای خالص به طلای ۱۸ عیار:

قیمت یک گرم طلای ۱۸ عیار = قیمت اونس × نرخ دلار ÷ ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ × ۷۵۰ ÷ ۱٬۰۰۰

اگر نرخ دلار به تومان وارد شود، نتیجه به تومان خواهد بود. این فرمول ارزش نظری طلای ۱۸ عیار را نشان می‌دهد و هزینه‌های معامله، اجرت و مالیات را در نظر نمی‌گیرد.

فرمول محاسبه مقدار طلای قابل خرید

اگر بودجه و قیمت هر گرم طلا مشخص باشد، مقدار طلای قابل خرید چنین محاسبه می‌شود:

وزن قابل خرید = بودجه ÷ قیمت هر گرم طلا

برای مثال، اگر بودجه ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان و قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان باشد:

وزن قابل خرید = ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۷٬۰۰۰٬۰۰۰

وزن قابل خرید = حدود ۷٫۱۴۲ گرم

این نتیجه زمانی درست است که هیچ هزینه جانبی وجود نداشته باشد. در خرید مصنوعات باید اجرت، سود و مالیات از بودجه کسر شوند. در خرید شمش نیز هزینه بسته‌بندی و کارمزد ممکن است وزن قابل خرید را کاهش دهد.

فرمول کاهش عیار طلا

برای پایین آوردن عیار، فلز آلیاژی به طلا اضافه می‌شود. وزن نهایی موردنیاز با رابطه زیر محاسبه می‌شود:

وزن نهایی = وزن اولیه × عیار اولیه ÷ عیار هدف

مقدار آلیاژ موردنیاز = وزن نهایی − وزن اولیه

برای مثال، اگر ۱۰ گرم طلای عیار ۹۰۰ قرار باشد به عیار ۷۵۰ تبدیل شود:

وزن نهایی = ۱۰ × ۹۰۰ ÷ ۷۵۰

وزن نهایی = ۱۲ گرم

مقدار آلیاژ موردنیاز = ۱۲ − ۱۰

مقدار آلیاژ موردنیاز = ۲ گرم

این محاسبه نظری است. عملیات عملی ذوب و عیارسازی باید توسط فرد متخصص انجام شود؛ زیرا افت ذوب و ترکیب آلیاژ نیز اهمیت دارد.

فرمول افزایش عیار طلا

برای افزایش عیار یک آلیاژ با افزودن طلای خالص، از رابطه زیر استفاده می‌شود:

وزن طلای خالص موردنیاز = وزن اولیه × اختلاف عیار هدف و عیار اولیه ÷ اختلاف عیار طلای خالص و عیار هدف

اگر طلای خالص با عیار ۱٬۰۰۰ در نظر گرفته شود:

وزن طلای خالص موردنیاز = وزن اولیه × (عیار هدف − عیار اولیه) ÷ (۱٬۰۰۰ − عیار هدف)

برای مثال، برای افزایش عیار ۱۰ گرم طلای ۷۰۰ به عیار ۷۵۰:

وزن طلای خالص موردنیاز = ۱۰ × (۷۵۰ − ۷۰۰) ÷ (۱٬۰۰۰ − ۷۵۰)

وزن طلای خالص موردنیاز = ۱۰ × ۵۰ ÷ ۲۵۰

وزن طلای خالص موردنیاز = ۲ گرم

در نتیجه، با فرض نبود افت ذوب، وزن نهایی ۱۲ گرم خواهد بود. این فرمول نیز برای محاسبه نظری است و نتیجه نهایی باید با ری‌گیری مشخص شود.

کاربرد واحدها در خرید شمش و طلای آب‌شده

در خرید طلای آب‌شده، واحد اندازه گیری طلا معمولاً گرم و سوت است. با این حال، وزن به‌تنهایی ارزش قطعه را مشخص نمی‌کند. عیار، انگ، نتیجه ری‌گیری، قیمت مبنای معامله و اعتبار فاکتور نیز باید بررسی شوند.

برای محاسبه ارزش طلای آب‌شده می‌توان از رابطه زیر استفاده کرد:

ارزش طلا = وزن × قیمت یک گرم طلای ۱۸ عیار × عیار قطعه ÷ ۷۵۰

اگر قطعه طلای آب‌شده ۱۰ گرم و عیار آن ۷۴۰ باشد:

ارزش قطعه = ۱۰ × قیمت یک گرم طلای ۱۸ عیار × ۷۴۰ ÷ ۷۵۰

در خرید شمش‌های استاندارد نیز وزن می‌تواند بر حسب سوت یا گرم اعلام شود. نمونه‌های رایج عبارت‌اند از:

شمش ۱۰۰ سوتی = ۰٫۱ گرم

شمش ۲۵۰ سوتی = ۰٫۲۵ گرم

شمش ۵۰۰ سوتی = ۰٫۵ گرم

شمش ۱٬۰۰۰ سوتی = ۱ گرم

شمش‌های کوچک امکان خرید تدریجی را فراهم می‌کنند، اما معمولاً هزینه بسته‌بندی و اختلاف قیمت خرید و فروش آن‌ها نسبت به وزن بیشتر است. بنابراین برای مقایسه شمش‌های آرتمیس یا دیگر شمش‌های استاندارد، قیمت نهایی هر گرم طلای خالص باید محاسبه شود.

نکات مهم در اندازه گیری طلا

برای استفاده درست از هر واحد اندازه گیری طلا باید چند نکته رعایت شود. ترازو باید کالیبره و دارای دقت مناسب باشد. وزن باید حداقل تا سه رقم اعشار ثبت شود و عیار طلا نیز به‌صورت جداگانه در فاکتور نوشته شود.

در مصنوعات دارای سنگ، وزن سنگ نباید به قیمت طلا محاسبه شود؛ مگر اینکه شرایط فروش و قیمت‌گذاری آن به‌وضوح در فاکتور مشخص شده باشد. قیراط سنگ نیز با عیار طلا تفاوت دارد.

در خرید طلای آب‌شده، وزن، عیار، انگ و نام آزمایشگاه تعیین عیار باید کنترل شوند. در خرید شمش، وزن اسمی، عیار، مشخصات تولیدکننده، شماره شناسایی، بسته‌بندی و شرایط بازخرید اهمیت دارند.

استفاده از اعداد گرد مانند ۳۱٫۱ گرم برای اونس یا ۴٫۶ گرم برای مثقال در توضیحات عمومی قابل قبول است، اما برای محاسبه قیمت‌های بالا بهتر است ضرایب دقیق به کار روند.

کلام آخر

شناخت واحد اندازه گیری طلا برای محاسبه قیمت، بررسی وزن محصول و جلوگیری از اشتباه در معامله ضروری است. واحدهای مرتبط با طلا شامل سوت، میلی‌گرم، نخود، گرم، مثقال، قیراط، اونس، سیر، پوند، چارک، کیلوگرم، من، خروار و تن هستند؛ اما همه آن‌ها در بازار امروز کاربرد یکسانی ندارند.

در بازار ایران، گرم و سوت اصلی‌ترین واحدهای وزن‌کشی هستند. مثقال صیرفی برای محاسبه مظنه استفاده می‌شود و هر مثقال صیرفی ۴٫۶۰۸۳ گرم است. در بازار جهانی نیز اونس تروا مبنای قیمت‌گذاری طلاست و هر اونس ۳۱٫۱۰۳۴۷۶۸ گرم وزن دارد.

مظنه و عیار نباید با واحد اندازه گیری طلا اشتباه گرفته شوند. مظنه قیمت یک مثقال طلای عیار ۷۰۵ و عیار معیار خلوص طلاست. برای محاسبه درست قیمت باید وزن، عیار، قیمت مرجع، واحد پول و هزینه‌های جانبی هم‌زمان بررسی شوند.

فرمول‌های تبدیل مظنه به گرم، محاسبه قیمت از اونس، تعیین وزن قابل خرید و تغییر عیار ابزارهای مفیدی هستند؛ اما نتیجه نهایی معامله باید بر اساس وزن‌کشی دقیق، فاکتور معتبر، عیار مشخص و شرایط واقعی بازار تعیین شود. در خرید شمش یا طلای آب‌شده نیز استفاده از ترازوی کالیبره، استاندارد وزنی، کد شناسایی و مدارک معتبر اهمیت اساسی دارد.

برای مشاهده و خرید مصنوعات طلا، از جمله مدل‌های متنوع زیورآلات طلا و شمش های استاندارد آرتمیس می‌توانید به لناگالری مراجعه کنید. لناگالری همچنین پلتفرم خرید و فروش طلای آب‌شده است و امکان خرید تدریجی طلا را متناسب با بودجه شما فراهم می‌کند.

سوالات متداول